Het ziekenhuis ruikt naar ontsmettingsmiddel en voelt als een mierennest, bevolkt door morrende mensen en bont versierde kunstkerstbomen. Tussen al dat gemopper huppelt een klein meisje rond, alsof ze in haar eigen kerstmusical speelt. In haar blonde engelenhaar wiebelt een rendiergeweitje met knipperende lichtjes. Het is zo’n aandoenlijk plaatje dat je bijna automatisch denkt aan een kerstcommercial, waarin grootgrutters elkaar jaarlijks overbieden om ‘het échte kerstgevoel’ te verkopen.
Albert Heijn laat alle remmen los: een kerstman hier, knutselende elfjes daar – alleen een vliegend rendier ontbreekt nog. Jumbo speelt in op ons sentiment door een wens te laten uitkomen. Of beter: een nachtmerrie. Gezien? Lidl zet een klein meisje neer dat met de ernst van een achtjarige diplomaat de wereld toespreekt over saamhorigheid. Je gelooft zó dat ze persoonlijk de wereldvrede gaat regelen. Precies op het moment dat je verwacht dat een strijkorkest een kerstlied inzet, knippert de werkelijkheid je weer wakker.
In het echte leven is de voorpret richting kerst allesbehalve glanzend. Terwijl het rendiermeisje een pirouette draait en ik in mijn hoofd een lijstje maak van feestdageninkopen, vang ik ongewild een gesprek op dat alles zegt over voorbereiding en controle. De vrouw tegenover me voert een monoloog waar menig legercommandant jaloers op zou zijn – niet alleen qua stijl, maar ook qua volumeniveau.
“Vooraf paté met toast, daarna pompoensoep. Hoofdgerecht: sperziebonen, rode kool, sla, rijst, aardappelen, gehakt en zalm. Toetje: ijstaart. Dat vind je lekker toch, Jaap?” De man knikt braaf – de perfecte jaknikker.
Ze tijgert verder, alsof ze een logistiek offensief leidt. Jaap knikt nog steeds, werpt me een veelzeggende knipoog toe: laat haar maar. Ik gniffel: is dit liefde, of gewoon jarenlange ervaring? De keukenprinses ratelt onverstoorbaar door, serieus en lichtelijk paniekerig tegelijk: “De grijze borden of de vierkante? Vierkante zijn chiquer. Of gebruiken we die voor het ontbijt? Jeetje, Jaap, wat zit jij te klooien met je jas. Heb je überhaupt geluisterd?”
Op dat moment botst het rendiermeisje tegen een dokter en valt huilend op de grond. De dokter probeert haar op te rapen, maar krijgt geen kans. Met een afgezakt gewei rent het kind krijsend naar haar moeder. Tegelijkertijd roept de dokter Jaaps naam. Ik zie hem opgelucht naar adem happen terwijl hij opstaat. Zijn vrouw ziet het waarschijnlijk als vreugde dat hij eindelijk aan de beurt is. Ik hoop vooral dat hij goed nieuws krijgt – én dat zijn kerst iets rustiger verloopt dan de voorbereidingsmarathon die hem nog te wachten staat.
Na het vertrek van Jaap kabbelt de chaos in de wachtkamer onverstoorbaar door. Het rendiermeisje probeert een spagaat, dokters lopen af en aan. Ik zit ertussen – gewapend met geduld en een half verkreukeld afsprakenbriefje. Eerdere kerstmissen flitsen als een film voorbij terwijl ik de laatste boodschappen op mijn lijstje zet; de voorbereidingen voor het kerstdiner kunnen beginnen. Hopelijk wordt het een gezellige tijd – voor jou én mij. Mocht de kerststress toeslaan: onthoud dat chaos bij de feestdagen hoort. Van spoorloze cadeaus tot een zwartgeblakerde kalkoen – zet een kerstmuts op, vul de glazen en doe alsof alles op rolletjes loopt.
© Sophie Dijkgraaff